Van dieseldenken naar kilowattregie

DC-laden wordt -mede vanwege de mogelijkheden in laadsnelheid- vaak gezien als dé oplossing voor elektrisch transport. De praktijk blijkt echter weerbarstig. Netcongestie, beperkte aansluitingen en onvoorspelbare energieprijzen maken duidelijk dat DC-laden alleen werkt als onderdeel van een slimme energiehuishouding. Volgens Berend Wassing van iwell is energiemanagement inmiddels net zo cruciaal geworden als de prijs voor diesel.

Elektrificatie dwingt ondernemers tot een compleet andere manier van denken. Waar jarenlang werd gestuurd op brandstofkosten, draait het nu om netaansluitingen, laadinfra, energieprijzen en continuïteit. ‘Transporteurs maken in korte tijd een enorme omwenteling,’ zegt Wassing. ‘Een onvermijdelijke ook. Elektrisch rijden is geen experiment meer, het is bezig de norm te worden.’

DC-laden is aantrekkelijk, maar niet vanzelfsprekend
Snelladen (DC) is voor wegtransport noodzakelijk, een elektrische truck kan in theorie in enkele uren volledig worden opgeladen. Dat is vooral aantrekkelijk op eigen depot vanwege de kWh-prijs. Maar daar wringt in de praktijk vaak de schoen. ‘Ongeveer 80 procent van de transportbedrijven heeft een standaard 3x80 ampère aansluiting,’ legt Wassing uit. ‘Dat komt neer op zo’n 55 kW beschikbaar vermogen. Daarmee kun je een truck in acht uur opladen. Maar veel bedrijven hebben -of krijgen in de toekomst- natuurlijk meer elektrische trucks.’ Het ophogen van die aansluiting lijkt een logische stap, maar is door netcongestie lang niet altijd mogelijk.

Energiehuishouding onder controle
Volgens iwell ligt de oplossing in het optimaliseren van energiestromen. ‘Wij helpen bedrijven om hun energievoorziening in eigen hand te nemen,’ zegt Wassing. ‘Dat doen we met door ons ontwikkelde Energie Management Software (EMS) die met alle stuurbare assets communiceert: batterijen, zonnepanelen, laders, het net, warmtepompen en eventueel generatoren.’ Hij benadrukt dat batterijen in energiemanagement een sleutelrol spelen, maar niet als losstaand product. ‘Een batterij is geen doel op zich. Het is juist het energiemanagementsysteem in combinatie met onder andere een batterij wat er voor zorgt dat het optimaal wordt ingeregeld en je dus de gelegenheid biedt te anticiperen op beschikbaarheid en prijs.’ Dat is niet alleen relevant voor zelf opgewekte zonne-energie, het kunnen claimen van Emissiereductie Eenheden (ERE), maar ook voor dynamische stroomtarieven. ‘Soms krijg je geld toe om stroom van het net af te nemen. Dat moment wil je benutten. Het EMS regelt het automatisch. De meest betrouwbare en goedkoopste kWh is in elektrisch transport doorslaggevend, zeker in een sector waar marges vaak niet hoger zijn dan één à twee procent.’

Opvallend is dat batterijen in de transportsector steeds vaker groter worden gedimensioneerd dan strikt noodzakelijk voor de huidige vloot. ‘Transporteurs sorteren voor op groei,’ zegt Wassing. ‘Daardoor ontstaat in de beginfase vaak een overschot aan opslagcapaciteit. Dat overschot kan worden ingezet voor energiehandel of op een gastlaadplein, waardoor de batterij zichzelf deels terugverdient voordat hij volledig nodig is voor het eigen wagenpark.’ Daarmee kan ook een kostbare netverzwaring worden uitgesteld of zelfs voorkomen. ‘In sommige gevallen kun je met een slimme combinatie van EMS en batterij gewoon uit de voeten met een 3x80A aansluiting.’

Software als onderscheidende factor
iwell ontwikkelt zijn EMS volledig in eigen huis en doet dat al sinds 2016. Inmiddels draait het systeem in meer dan 350 projecten. ‘Er zijn veel EMS’en op de markt, maar ze zijn niet allemaal even slim,’ stelt Wassing. ‘In onze ogen moet het systeem continu monitoren wat de goedkoopste kWh is, waar je die vandaan haalt en hoe de energievoorziening optimaal betrouwbaar blijft.’ Cybersecurity speelt daarbij een steeds grotere rol. ‘Onze systemen zijn cyber secure by design en voldoen zowel hardware- als softwarematig aan de hoogste veiligheidsklassen. Data blijft eigendom van de klant en wordt niet extern ontsloten. Er zijn geen achterdeurtjes. Dat is essentieel, zeker nu energie-infrastructuur steeds kritischer wordt. Wij geven tien jaar garantie op onze oplossing en hebben een eigen serviceorganisatie. Dat is geen luxe, maar een randvoorwaarde. Transporteurs willen zekerheid en moeten hun investering kunnen terugverdienen, zonder dat ze daar zelf naar moeten omkijken.’

Zero Emission | Ecomobiel als ontmoetingsplek
Volgens Wassing speelt Zero Emission | Ecomobiel een belangrijke rol in het steeds complexer wordende energielandschap. ‘Er zijn inmiddels ontzettend veel batterij- en laadoplossingen. Voor ondernemers is het bijna niet te overzien. Juist daarom is deze beurs zo waardevol: je kunt direct het gesprek voeren, vragen stellen en scenario’s door laten rekenen.’ Volgens Wassing is dit het moment om transport te elektrificeren. ‘Er zijn goede subsidies voor elektrische trucks én voor laadinfrastructuur. De markt komt in een stroomversnelling, er wordt van alles uitgeleverd. Dit is hét moment om keuzes te maken.’