Van stroom afnemen naar energie regisseren

Een elektrische bestelbus of vrachtwagen aanschaffen lijkt een logische volgende stap in de energietransitie. Maar volgens Evert Stigter van BlauHoff begint de grootste verandering pas daarna. Zodra bedrijven hun wagenpark elektrificeren, moeten ze veel bewuster gaan nadenken over hun complete energievoorziening. Niet alleen over laadpalen, maar ook over netcapaciteit, opslag, software, energiecontracten en de dagelijkse aansturing van alle energiestromen. Daardoor verschuift de vraag van 'hoe koop ik energie in?' naar 'hoe organiseer ik mijn eigen energie?'

De vraag achter de vraag
Veel bedrijven melden zich met de vraag hoe ze voldoende laadcapaciteit voor elektrische voertuigen krijgen. Volgens Stigter is dat slechts een deel van de uitdaging. 'We beginnen altijd met het in kaart brengen de situatie. Hoe ziet de netaansluiting eruit? Hoeveel energie gebruikt het bedrijf nu? En vooral: wat verwacht je de komende jaren? Vaak blijkt dat de uitbreiding van het elektriciteitsverbruik vooral komt doordat bedrijven hun logistiek elektrificeren. Wij kijken echter ook naar de bedrijfsambities op langere termijn.' Vanuit die analyse maakt BlauHoff een eerste ontwerp. Daarin komen verschillende onderdelen samen. 'We kijken naar de laadvoorzieningen, bepalen welk batterijsysteem nodig is om voldoende piekvermogen beschikbaar te hebben en onderzoeken tegelijkertijd hoe die batterij ook het bedrijf zelf van stroom kan voorzien. Dat laatste is minstens zo belangrijk. Een batterij moet niet alleen auto's kunnen laden, maar ook bijdragen aan de energievoorziening van het bedrijf.'

Geen standaardoplossing
Pas wanneer de energiestromen duidelijk zijn, wordt bepaald welke software en hardware nodig zijn. Daarbij speelt het Energy Management System (EMS) een centrale rol. 'Batterijen zijn onze eigen expertise. Daaromheen zoeken we steeds het EMS dat het beste bij de situatie past. Er zijn systemen die in veel gevallen goed functioneren, maar uiteindelijk is vrijwel ieder project maatwerk. Dat hangt af van welke installaties allemaal gekoppeld moeten worden.' Die lijst wordt volgens Stigter steeds langer. 'Natuurlijk gaat het om zonnepanelen, laadpalen en batterijen, maar steeds vaker worden ook gebouwinstallaties en gebouwbeheersystemen gekoppeld aan het EMS. Al die onderdelen moeten met elkaar communiceren om de beschikbare energie zo slim mogelijk te benutten.'

Elektrificatie verandert de bedrijfsvoering
Volgens Stigter onderschatten veel ondernemers hoeveel invloed elektrificatie heeft op de dagelijkse bedrijfsvoering. 'Voor de meeste bedrijven was elektriciteit altijd vanzelfsprekend. De stroom was er gewoon. Zodra de elektriciteitsvraag fors toeneemt, moet je opeens veel bewuster gaan kijken hoe energiestromen lopen. Komt de energie uit de zonnepanelen? Gebruik je de batterij? Neem je stroom af van het net? Hoe zorg je voor noodstroom als een deel van het bedrijf altijd moet blijven draaien? Dat zijn vragen waar ondernemers zich vroeger nauwelijks mee bezighielden.' Elektrificatie vraagt daardoor niet alleen om nieuwe techniek, maar ook om een andere manier van werken. Energie wordt een proces dat actief gestuurd moet worden.

Niet alleen techniek, ook de businesscase
Naast de technische inrichting begeleidt BlauHoff ondernemers ook bij de financiële kant van de investering. 'Zo'n energiesysteem vraagt een behoorlijke investering. Daarom kijken we ook welke subsidies beschikbaar zijn en welke fiscale voordelen een ondernemer kan benutten. Dat is vaak de eerste stap. Daarnaast adviseren we over ERE-certificaten. Dat kan financieel interessant zijn, mits je goed vastlegt hoe de energie heeft gelopen.' Ook de financiering zelf komt aan bod. 'Niet iedere ondernemer wil of kan de investering volledig uit eigen middelen betalen. Daarom kijken we ook naar leaseconstructies of andere financieringsvormen.' Volgens Stigter ligt een belangrijk deel van het rendement elders: in de manier wanneer energie wordt ingekocht, en wanneer deze energie wordt gebruikt.

Slimme contracten benutten het net beter
Volgens Stigter kijken ondernemers vaak vooral naar hun aansluiting, terwijl ook het energiecontract veel mogelijkheden biedt. 'We bekijken voor relaties samen met de netbeheerder en energieleverancier welk contract het beste past. Flexcontracten worden steeds interessanter. Veel bedrijven draaien ongeveer tien uur per dag en liggen daarna grotendeels stil. Dan hoeft je gecontracteerde vermogen niet altijd vierentwintig uur per dag hetzelfde te zijn.' Hij schetst een praktisch voorbeeld. 'Stel dat een staalbedrijf overdag veel elektriciteit gebruikt en een transportbedrijf juist vooral 's avonds zijn elektrische vrachtwagens laadt. Dan kun je die verschillende verbruiksprofielen veel beter op elkaar laten aansluiten. Op die manier benut je de beschikbare netcapaciteit slimmer.' Volgens hem hoort ook dat gesprek inmiddels bij een integraal energieadvies. 'We begeleiden ondernemers vanaf het eerste idee tot de vraag wat het systeem uiteindelijk per maand kost en welke opbrengsten of besparingen daar tegenover staan.'

Energie waar het werk is
De ontwikkeling stopt niet bij vaste installaties. BlauHoff begon zo'n tien jaar geleden met thuisbatterijen en is inmiddels ook actief in grootschalige zakelijke energieopslag en mobiele batterijsystemen. Vooral die mobiele toepassingen ontwikkelen zich snel. 'Bedrijven die op locatie werken, bijvoorbeeld met graafmachines of kranen, zoeken steeds vaker een manier om elektriciteit mee te nemen naar de bouwplaats. Ook daar zien we een sterke groei. Veel ondernemers beschikken inmiddels over zonnepanelen en willen die opgewekte energie zo efficiënt mogelijk benutten, ook buiten hun eigen terrein.' Volgens Stigter laat die ontwikkeling zien hoe de energietransitie verandert. Waar bedrijven vroeger simpelweg stroom afnamen, bouwen ze nu stap voor stap aan een eigen energiesysteem. 'Het liefst verkopen we daarom niet alleen een batterij. We willen ondernemers helpen om hun complete energievoorziening op orde te brengen. Zonnepanelen, laadpalen, batterijen, software en het juiste energiecontract moeten samen één geheel vormen. Pas dan organiseer je je energie echt zelf.'