Zo haalt een EMS meer uit iedere kilowatt

Elektrische trucks lijkt eenvoudig, maar in de praktijk is het een ingewikkelde puzzel. Voertuigen moeten op het juiste moment beschikbaar zijn, het elektriciteitsnet heeft zijn beperkingen en steeds meer bedrijven lopen tegen netcongestie aan. Een Energy Management System (EMS) helpt om die puzzel op te lossen, maar volgens Tim Kok, Sales - Deployment Manager van Erinion is het vooral de combinatie van voertuigdata, slimme software en samenwerking met de klant die het verschil maakt.

Efficiëntie van de hele operatie
Sinds 2024 verzorgt Erinion, een dochteronderneming van Scania, laadoplossingen voor elektrische voertuigen. Tim Kok maakte twee jaar geleden de overstap naar Scania, nadat hij jarenlang werkte bij een aannemer en installateur. 'We willen klanten volledig ontzorgen. Daarom heeft Scania met mij kennis in huis gehaald over zowel laadinfrastructuur als de dagelijkse praktijk van elektrificatie. Uiteindelijk draait het niet om laadpalen, maar om de vraag hoe je een klant helpt om zijn bedrijfsvoering efficiënt te organiseren.' Volgens Kok begint slim laden niet bij de laadpaal, maar bij de logistieke operatie. 'Je hebt een elektrisch voertuig, dus je hebt stroom nodig. Maar je wilt vooral op het juiste moment laden. Als een chauffeur tussendoor ineens moet laden omdat de batterij leeg raakt, verstoor je je hele proces. Daarom kijk je continu naar twee dingen: het voertuig en de beschikbare energie. Waar rijdt de truck? Hoeveel capaciteit zit er nog in de batterij? Wanneer komt hij terug? Hoe lang staat hij stil? En hoeveel vermogen is er op dat moment beschikbaar? Dat zijn allemaal knoppen waaraan je kunt draaien.'

EMS verdeelt het beschikbare vermogen slim
Juist daar speelt een EMS een belangrijke rol. Het systeem bepaalt niet simpelweg hoeveel vermogen iedere laadpaal krijgt, maar verdeelt het beschikbare vermogen continu op basis van de actuele situatie. 'Zonder EMS geef je eigenlijk vooraf aan: jij krijgt 100 kW en jij krijgt 200 kW. Een EMS kijkt veel slimmer naar wat er op dat moment nodig is. Daardoor benut je het beschikbare vermogen optimaal en voorkom je onnodige pieken.' Volgens Kok ontstaat de grootste meerwaarde wanneer het EMS wordt gekoppeld aan alle voor het bedrijf relevante installaties. Onze software beschikt over actuele voertuigdata, zoals locatie, batterijstatus en verwachte terugkomst. Door die informatie te combineren met informatie vanuit andere installaties en een EMS krijgt iedere installatie danwel voertuig precies de hoeveelheid energie die nodig is. Niet meer en niet minder.' Daarnaast speelt ook de chauffeur een rol. 'We trainen chauffeurs ook om zo efficiënt mogelijk met het voertuig om te gaan. Uiteindelijk gaat het om het totale energieverbruik van de operatie.'

Netcongestie maakt EMS bijna onmisbaar
Waar een EMS enkele jaren geleden nog vooral interessant was voor kostenbesparing, is het volgens Kok inmiddels vrijwel onmisbaar geworden door netcongestie. 'Laadpleinen zijn nieuwe grote energieverbruikers. Daardoor moet je vooraf heel goed analyseren wat je gecontracteerde vermogen is, hoeveel capaciteit daadwerkelijk beschikbaar is en welke energievraag je straks krijgt.' Daarom wordt het onderwerp al tijdens de ontwerpfase besproken. 'In de offertefase kijken we al naar het complete energiesysteem. Heb je zonnepanelen nodig? Is een batterij interessant? Welke laadoplossingen passen erbij? Uiteindelijk maak je een puzzel tussen beschikbaar vermogen en gewenst vermogen. Het EMS zorgt ervoor dat je het maximale uit die beschikbare capaciteit haalt.'

Voorkomen van boetes en overbelasting
Een belangrijk praktisch voordeel is dat bedrijven met een EMS kunnen voorkomen dat zij hun gecontracteerde aansluitvermogen overschrijden. 'Veel bedrijven zijn bang voor boetes. Die kunnen flink oplopen en uiteindelijk kan zelfs je aansluiting worden beperkt. Soms gebeurt zo'n overschrijding niet eens bewust. Met een goed ingericht EMS voorkom je dat.'

Geen plug-and-play-oplossing
Toch waarschuwt Kok ervoor om een EMS niet te zien als een standaard softwarepakket dat je eenvoudig installeert. 'Een EMS is geen plug-and-play-oplossing. Er komt veel bij kijken. Hoe stel je het systeem in? Kunnen alle systemen met elkaar communiceren? Heb je de juiste meetapparatuur? Dat vraagt om een goede voorbereiding én mensen die begrijpen hoe ermee gewerkt moet worden.' Ook na ingebruikname blijft begeleiding belangrijk. 'Omdat deze techniek zich nog snel ontwikkelt, testen we voortdurend met voertuigen, software en EMS-oplossingen. Daarnaast adviseren we klanten om ook beheer en onderhoud af te nemen. Dan wordt het laadplein 24 uur per dag bewaakt en kunnen storingen direct worden opgelost. Natuurlijk zijn fouten vervelend, maar juist daarvan leren we enorm veel.'

Samenwerking versnelt de energietransitie
Volgens Kok draait succesvolle elektrificatie uiteindelijk niet alleen om techniek, maar vooral om samenwerking tussen alle betrokken partijen. 'We zijn met elkaar een nieuwe techniek aan het ontdekken. Als we elektrificatie echt willen versnellen, moeten we durven samenwerken. Ik zeg altijd tegen projectteams: heb het lef om elkaar te helpen als iemand struikelt. Alleen zo realiseren we de laadpleinen van de toekomst.' Die samenwerking begint volgens hem al bij het eerste klantgesprek. 'Onze accountmanagers brengen elektrisch vervoer en laadinfrastructuur direct samen aan tafel. We luisteren naar de behoefte van de klant en bepalen welke laadoplossing daarbij past, van één laadpaal tot een compleet laadplein. Zodra de klant akkoord is, stellen we het projectteam samen en zorgen we samen met onze partners voor de realisatie.'

Voor Kok is de conclusie duidelijk: een EMS levert veel meer op dan alleen slim laden. 'Als je je energieverbruik echt wilt optimaliseren, is een EMS de perfecte oplossing. Maar onderschat het niet. Denk vooraf goed na over de techniek, de implementatie én de mensen die ermee gaan werken. Dan haal je het maximale uit je elektrische vloot.'